Podatkowa Księga Przychodów i Rozchodów

Podatkowa Księga Przychodów i Rozchodów jest prowadzona przez podatników podatku dochodowego od osób fizycznych opodatkowanych na zasadach ogólnych lub podatkiem liniowym. W jaki sposób jest prowadzona?

Podatkową księgę przychodów i rozchodów prowadzą płatnicy podatku dochodowego, od osób fizycznych opodatkowani na zasadach ogólnych (według skali podatkowej) albo podatkiem liniowym (19%), którzy nie przekroczyli limitu 800 000 euro zobowiązującego ich do prowadzenia ksiąg rachunkowych (tzw. pełna księgowość). KPiR zależy od formy wybranego opodatkowania. Do jej prowadzenia zobowiązane są:

– spółki cywilne osób fizycznych,
– spółki jawne osób fizycznych,
– osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą,
– duchowni, którzy zrzekli się opłacania zryczałtowanego podatku dochodowego,
– osoby wykonujące działalność na podstawie umów agencyjnych i umów na warunkach zlecenia, zawartych na podstawie odrębnych przepisów,
– osoby prowadzące działy specjalne produkcji rolnej, jeżeli zgłosiły za miar prowadzenia tych ksiąg,
– spółki partnerskie

Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów nie prowadzą płatnicy, którzy:

– wykonują tylko i wyłącznie usługi przewozu ludzi i towarów taborem konnym,
– dokonują sprzedaży środków trwałych po likwidacji działalności,
– wykonują wolny zawód adwokata jedyniew zespole adwokackim,
– opłacają podatek dochodowy w formach zryczałtowanych

Metody rozliczania kosztów

Podatnicy prowadzący KPiR zaliczają wydatki do kosztów uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia (metoda kasowa). Jest to:

– data faktycznego dokonania wydatku w innych przypadkach,
– data obciążenia ich rachunkiem, not, fakturą (niektórzy przyjmują datę otrzymania – zaakceptowania dokumentu obciążeniowego)

Podatnik może wybrać też metodę memoriałową, w której podzieli koszty uzyskania przychodu na dwie grupy:

koszty bezpośrednie, związane z konkretnymi przychodami (koszt zakupu towaru w stosunku do przychodu z jego sprzedaży),
koszty pośrednie, związane ogólnie z przychodami podatnika (koszt usług telekomunikacyjnych czy czynsz najmu magazynu)

W tej sytuacji koszty bezpośrednie zalicza się do kosztów uzyskania przychodu w roku uzyskania przychodu. A koszty pośrednie zalicza się do kosztów uzyskania przychodu w roku ich poniesienia. W ten sposób można uniknąć kumulacji kosztów (niski podatek albo nawet strata) w jednym roku podatkowym z kumulacją dochodu w następnym roku podatkowym (wysoki dochód i podatek). Jest to metoda, zgodnie z którą koszty uzyskania przychodów są potrącane tylko w tym roku podatkowym, którego się tyczą.

Metody rozliczania dochodu

Metodą pośrednią między dwoma wymienionymi powyżej jest metoda obliczania dochodu z uwzględnianiem comiesięcznej różnicy spisów z natury. Zgodnie z tą metodą koszty rozliczane są w dacie ich poniesienia, ale spis z natury – korygujący wartość kosztów o różnicę początkowego i końcowego spisu z natury – dokonywany jest co miesiąc na koniec miesiąca. Jest szczególnie korzystna dla podatników dokonujących wyprzedaży zapasów magazynowych.

Zasady prowadzenia KPiR

Księgi powinny być prowadzone rzetelnie, terminowo, w języku i walucie polskiej i bezbłędnie rachunkowo.Księga Przychodów i Rozchodów składa się z 17 kolumn, w tym z głównych:

Wydatki (Koszty),
Kontrahent,
Przychód

KPiR ma swoje plusy i minusy. Do tych pierwszych można zaliczyć możliwość odliczenia rzeczywiście poniesionych kosztów a przy wysokich kosztach, możliwość uzyskania korzyści fiskalnych w porównaniu z formami ryczałtowymi. Wadą jest konieczność systematycznego zapisywania w księdze operacji gospodarczych i sporządzania rejestrów oraz orientacja w zmieniających się przepisach .