Umowa dożywocia – co powinna zawierać?

umowa dożywocia

Umowa dożywocia nie jest co prawda umową handlową, ale reguluje problematyczną kwestię społeczną – dzięki niej starsze osoby mogą liczyć na dożywotnią opiekę, a ktoś,  kto się tego podejmuje, na nabycie majątku, często nieruchomości. Stosunek dożywocia nie jest już tak częsty jak kiedyś, jednak ciągle się zdarza. Ze względu na jego specyfikę i dość delikatny przedmiot takiej umowy, ważne jest, by dokładnie ująć wszystkie aspekty stosunku prawnego w umowie.

Umowa dożywocia – charakterystyka

Stosunek dożywocia wynika z przepisów kodeksu cywilnego, także treść i forma umowy  dożywocia ujęte są w ustawie. Według nich jest to umowa zobowiązująca, odpłatna i wzajemna – oznacza to, że obie strony kontraktu mają wobec siebie zobowiązania, a przynajmniej jedno z nich ma charakter pieniężny. W praktyce umowa dożywocia polega na tym, że właściciel nieruchomości zobowiązuje się przenieść  na nabywcę własność nieruchomości,  nabywca z kolei zobowiązuje się do dożywotniego utrzymania zbywcy i opiekowanie się nim. W art. 908 kodeksu cywilnego ustawodawca precyzuje sposób, w jaki nabywca powinien roztoczyć opiekę nad zbywcą – jeżeli strony nie zawrą osobnego porozumienia, regulującego tę kwestię, powinien on:

  • przyjąć zbywcę jako domownika,
  • zapewnić mu wyżywienie, ubranie, mieszkanie, światło, opał,
  • zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie,
  • sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający miejscowym zwyczajom.

 Kontrakt powinien być skonstruowany bardzo precyzyjnie i dokładnie opisywać zakres opieki (zwłaszcza jeśli zbywca nieruchomości jest osobą starszą i chorującą), a także  które wydatki, związane z trybem życia zbywcy ma ponosić nabywca (powstają często wątpliwości  co do wydatków na aktywności i rozrywki zbywcy – nabywcy nie zawsze są skłonni je uiszczać).

Z uwagi na to, że umowa dożywocia dotyczy nieruchomości, powinna być zawarta w formie aktu notarialnego pod rygorem nieważności. W tej samej umowie, w której następuje zbycie nieruchomości, musi znaleźć się zapis o obowiązkach i odpowiedzialności nabywcy.

Umowa dożywocia – strony

Stronami umowy dożywocia są zazwyczaj członkowie rodziny lub osoby, które łączy jakiś stopień bliskości, nie istnieją jednak ustawowe wymogi co do łączących strony stosunków lub więzi. W kontrakcie nazywane są nabywcą (strona, która nabywa prawa do nieruchomości, ale także zobowiązana do świadczenia dożywotniego utrzymania bądź obciążenia nabytej nieruchomości prawem – służebnością mieszkania bądź  inną służebnością osobistą – albo do spełniania powtarzających się świadczeń) i dożywotnikiem, czyli osobą, której nabywca powinien zapewnić dożywotnie utrzymanie.

Umowa dożywocia – przedmiot

Do przedmiotów umowy dożywocia możemy zaliczyć z jednej strony nieruchomość, która powinna być dokładnie opisana i wskazana w akcie notarialnym, z drugiej natomiast – cały wachlarz obowiązków ze strony nabywcy. Według kodeksu jest to zapewnienie wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, a także opieki, pielęgnacji i lekarstw w przypadku choroby. Jeśli między stronami w trakcie trwania stosunku dożywocia popsują się relacje, sąd może zamienić obowiązek opieki osobistej na rentę, wypłacaną dożywotnikowi w comiesięcznych transzach.

Zobacz też:

kalkulator płacy